By on Kasım 3, 2017

Güneş’in batışını bir tanrı gözü ile görmek isterseniz, uygun olunacak en güzel yer Assos olur kanımca. Assos, Midilli Adası manzaralı görüntüsü, şehrin en yüksek noktasında bulunan Athena tapınağı ile benzerine çok rastlanması mümkün olmayan bir manzara ile karşılıyor sizi.

Assos Antik Kenti tepede Behram Köyü ile deniz kıyısındaki liman arasında yer almaktadır. Dönemin şehirleri Kebren ve Antigonia ile komşu kent zamanının önemli ticaret yollarının üzerinde olması ile büyümüş.

Aşağıda Gouffier tarafından resmedilmiş 1809 olarak tarihlenen bir Assos çizimi var. Agorayı, tapınağı ve tiyatroyu deniz tarafından çok güzel bir şeklinde canlandırmış.

CHOISEUL-GOUFFIER, Gabriel-Aikaterini Laskaridis Foundation Library, 1809.

Assos Ulaşımı

Assos’a Çanakkale – Edremit karayolu üzerinden Ayvacık üzerinden Assos  tabelalarını izleyerek kolayca ulaşabilirsiniz. Ayvacık sonrası karayolunun dar ve virajlı olduğunu söylemekte fayda var. Google Haritalar Konumu 

Behram Köyü

Behram Köyü, Assos’un varlığı nedeni ile turistik bir hale bürünmüş. Şans belkide bu olsa gerek Afrodisias gibi antik kentlerde yerleşimler antik kent içinde değil dışında kalmış. Bu da bir nevi bölgenin korunmasını sağladığını söyleyebiliriz. Köy girişinde göreceğiniz heykel Aristo’ya aittir. Aristo’nun kente gelip matematik ve felsefe derslerinden oluşan bir okul açması kentin zamanında popülaritesini arttırmış.  Her ne kendini bilmez cahil kişiler tarafından saldırıya uğrasa da yerinde hala duruyor.

Artık müze kartınızın olmadığını düşünmek istemiyoruz, karta giriş ücretsiz.  Kente giriş birkaç noktadan yapılıyor, Eğer tapınağı görmek isterseniz giriş Behram kale Köyü’nün içinden yapılıyor. Hemen köy girişinde muhtarlığın işlettiği bir otopark var. 5 TRY karşılığında park edebilirsiniz. Sakın Akropole kadar araba ile ilerlemeye çalışmayın.

Köyden geçerken birçok irili ufaklı standda köylülerin el emeği yaptıkları ürünleri göreceksiniz. Sıcak bir yaz gününde iseniz nefes kesen yokuşta mutlaka yol üstündeki cafe-restoranlardan birine kendinizi atacaksınız. Biz direkt köy kahvesinde soluklanmıştık. Yolun sonunda Tapınak girişini ve Camiyi görüyor olacaksınız.

Diğer girişler ise nekropol ve tiyatro tarafından. Tapınak ile kentin diğer noktaları arasında bağlantı bulunmuyor. Önerimiz önce tapınağı görmeniz şeklinde. Sonra nekropol tarafındaki kapıdan kent merkezine ulaşabilirsiniz. Bir diğer giriş ise limanı takip eden yol üstündeki tiyatro kapısıdır. Denize doğru bir eğim olduğu düşünülürse bu kapıdan giriş yapmak çok daha zor olacaktır.

Assos Tarihi

Assos M.Ö. Aioller tarafından kurulduğu tahmin edilmektedir.  Kent Aioller’in Midilli ve Edremit bölgesinde kurduğu 12 kentten birini oluşturur. MÖ. 560-546’da Lidya egemenliği varolurken, kente ilişkin bilinen en eski kanıt M.Ö. 479-450 olarak tarihlenen sikkelerdir.

aristo ile ilgili görsel sonucu

Fotograf : Seoturka

Burada Assos’un Delos Birliği’ne üye olduğunu belirtmek lazım. Delos (M.Ö. 478) Yunan Kentlerinin Pers egemenliğine karşı koymak için oluşturdukları birlik olup kentin adı ilgili  vergi listelerinde görülmüştür. M.Ö. 350 yılında ise Hermias dönemi başlar ki bu önemlidir, bu dönemde Aristoteles şehre davet edilmiştir. M.Ö. 347’de kentte bir akademi kurmuştur.

M.Ö. 334 yılında İskender, ardından M.Ö. 241’de Bergama ve M.Ö 133 yılında ise miras yoluyla Roma egemenliği başlar.Roma hiç savaşmadan Bergama Krallığı’na ait kentleri bağış olarak devir almıştır. Bizans Egemenliği Hüzdavendigar Murat’ın bölgeyi ele geçirmesine kadar kadar sürerken sonrasında Osmanlı egemenliği başlar.

Assos’ta neleri göreceksiniz ? 

Assos’a köyün içinden giriş yaptığınızda hemen sol tarafınıza dikkat edin bir cami gözünüze çarpacak. Murat Hüdavendigar Cami 14. yüzyıl yapısı olarak bölgede bulunuyor. Turunuza burdan başlarken cami kapısı üstündeki yazılara dikkat edin. Antik kentin cami yapımına malzeme olduğunu göreceksiniz.

 

Assos Antik Kent Planı

Athana Tapınağı

Kentin en önemli yapısını Athena Tapınağı oluşturuyor.  Kentin en yüksek noktasında bulunan Athena Tapınağı -ki denizden yüksekliği 236 metreyi bulur- şehrin koruyucusu Zeus’un kızı ve 12 Olimpos Tanrısından biri olan Athena adına yapılmış.

Assos Athena Tapınağı

Burada Athena’dan bahsetmek gerektiğini biraz düşünüyoruz. Tapınak Akropol denilen yüksek bir tepede ( akro yüksek pol şehir anlamına gelir) inşa edilmiştir. Şehrin koruyucusu olarak ilan edilen Zeus’un alnından doğma ve annesi olmayan tanrıçadır. Şehri ele geçirmek isteyen düşmanlar Athena tapınağını görünce bir çekinme yaratmış, bir tanrıyı karşılarında göreceklerini umanlar vazgeçmişlerdir.

Tapınak Anadolu’daki en eski ve tek dor tapınak olarak karşımıza çıkmaktadır.Esasen Dor tipi tapınak Anadolu’daki tipik tapınaklardan farklı olarak daha sade olarak tasarlanmıştır. Tapınak  ve şehirdeki diğer taşlar bölgede bulunan Andezit taşı kullanılarak yapılmıştır. Diğer kentlerde ise ağırlıklı olarak mermer kullanımlarını görürüz.  MÖ 540 yılında inşa edilen tapınağın sıra sütunlar ile çevrilmiş ( 6 yatay ve 13 dikey sütun)  ön oda ve kutsal oda olmak üzere 2 bölümü bulunur. 12. ve 13 yüzyıllarda Bizans döneminde ise Akropol bir sur ile çevrilmiştir.

Şuan daki görüntüsü ile sadece güzel bir günbatımı manzarası sunan tapınağın parçaları da kent gibi talan edilmiş durumda. 1838’de  Amerikan Arkeoloji Ensitüsü  tarafından yapılan kazı çalışmaları neticesinde kentin Athena Heykeli dahil bir çok şey götürülmüş. Blokların bir bölümü Boston Fine Art Müzesinde, Paris Louvre müzesinde  sergilenir iken nasıl oldu ise bir kısmı da İstanbul arkeoloji müzelerinde sergilenmektedir.

Tapınak çok yükseklerden Midilli’ye nazır güzel bir manzara sunuyor. Aşağıdaki fotoğrafta Antik limanı’nın ne kadar küçük kaldığını görebilirsiniz.

Kent Surları

Kent surları kenti çepeçevre saran ve günümüzde bir kısmını görebileceğimiz 3200 metre uzunluğunda ve 20 metre yükseklikten oluşur.

Akrapol’den kent surları ve Ege.

Burada iki farklı zamana tarihlenen surlar bulunmaktadır.Tapınağı çevreleyen ve bir kale gibi kullanılmış olan Bizans surları ve Kenti tamamen çevreleyen Antik Kent Surları.

Acrapol surları

 

Gate in the walls of Assus. 1882 TEXIER, Charles Félix Marie.

Charles Texier ile ilgili görsel sonucuBurada kısaca Charles TEXIER (1802-1871) isminden bahsetmek lazım. Fransız mimar arkeolog ve gezgin Teixer Fransa hükümetnin görevlendirmesi ile Anadolu’ya gelir. 1833 v3 1843 yılında Anadolu’yu baştan başa gezen arkeolog, başta Hititlerin başkenti Hattuşaş ve tapınağı Yazılıkaya’yı bulmuş, önemli şehirlerin ve anıtların çizimlerini yapmış, gravürlerle durumlarını tespit etmiştir. Teixer’in 239 gravürden oluşan çalışması Ali Suat Bey tarafından tercüme edilmiştir. Yukarıdaki çalışma bu eserlerden biridir.

Fransa’nın Anadolu ilgisini ve Paris Louvre’de sergilenen Assos eserleri de bu çalışmalarının boş olmadığının kanıtı olsa gerek.

Nekropol

Kentin limana inen karayolu üzerinde kent duvarlarının önünde yer alır. Buradaki kapıdan kentin içine girilmektedir. Nekropol (nekro : ölüler, pol : şehir) antik dilde mezarlık anlamına gelir ve çeşitli ölü gömme adetleri ile defin işlemleri yapılır imiş.

Bu adetlerde kremasyon tekniğinin oldukça sık kullanıldığı yapılan kazılarda anlaşılmıştır. Kremasyon bir ölü yakma tekniğidir. Küller pithos ( küp)’lara konulup mezarlara yerleştirilmiştir. Sonraki dönemlerde lahit mezarlarda kullanılmıştır.

Maalesef ki burada da kaçak kazı yapan define avcılarının elinden kurtulamayan ve çalınan bir çok eser olmuştur.

Tiyatro

Kentin güney yamacına kurulmuştur. Yaklaşık 2500 kişilik kapasiteye sahiptir. Tüm antik kentlerin kaderi onun da başına gelmiş ve bir deprem sonucunda yıkılmıştır. Sonraki dönemlerde taş ocağı olma görevini üstlenmiş tiyatro yapılan restorasyon çalışmaları ile ayağa kaldırılmaya çalışılmıştır.

Assos Tiyatro

Agora

Tiyatronun hemen kuzeyinde yer alır. Daha çok toplanma ve ticari alışverişlerin gerçekleştiği agoralar antik kentlerin en hareketli yerleri olarak bilinir.

Agora’nın her iki yanında üstü kapalı sütunlu galerilerin olduğu Stoalar bulunmaktadır. Agora’nın doğu tarafında ise kentin meclis binası (bauleuterion) bulunur. Doğu tarafında ise spor eğitimi için inşa edilmiş gymnasionun kalıntıları bulunur.

Antik Liman

Son olarak ise kentin deniz kıyısında yer alan liman ve kalıntılarından söz etmek istiyorum. Behram Köy yolunun denize uzanan ve sonlanan yolda yer alan liman gözde bir konaklama ile deniz turizmini bölgeye kazandırmış.  Limanın hemen kıyısında Assos otelleri, kafeleri ve pansiyonları sıralanmakta. Denize girmek için çok güzel bir plajı olmadığını söylemek gerek bölgedeki otellerin iskelelerinden ancak denize girilebiliyor. Özellikle taş otel ve evlerin olduğu küçük sokaklar harika fotoğraflar çekmek için sizi davet ediyor.

Assos Antik Liman ve Athena Tapınağı

Bölgeye ulaştığınızda Kervansaray Otelini geçtiğinizde özel bir otopark mevcut. Aracınızı buraya park edebilirsiniz. Yalnız Assos’un dar ve dik yollarında araç kullanmak hiç kolay değil.

 

Burada yer alan oteller sessizlik ve güzellikleri ile konaklamak için ideal olsa da fiyat yönünden çok bir fırsat sunmuyor maalesef. Biz birkaç saatimizi burda harcadıktan sonra Kazdağlar ve köylerini keşfetmek için yola koyulmuştuk. Bölgeye yakın olan Küçükkuyu mevkii konum ve fiyatlar bakımından daha bir uygun olduğunu belirtelim. Bölgedeki gezi planlarına eklemek için Çanakkale Gezi Notlarımıza bakmanızı tavsiye ederiz.

Aşağıda Antik kenti ve çevresini görebileceğiniz kısa bir video mevcut. Bir Drone’muz olsa idi bizde çekerdik ama sizin için çekilmişini bulduk. Sevgiler.

TAGS
RELATED POSTS
Kazdağlar

Kasım 18, 2017

Apollon Smintheion

Ekim 1, 2017

Alexandria Troas

Eylül 17, 2017

Bozcaada

Eylül 12, 2017

Troia

Ağustos 29, 2017

Çanakkale Gezilecek Yerler

Ağustos 26, 2017

Çanakkale

Ağustos 12, 2017

Safranbolu

Ağustos 1, 2017

Kastamonu

Temmuz 30, 2017

LEAVE A COMMENT

 

Cengiz Selçuk
istanbul

Kim Ayhan SİCİMOĞLU olmak istemez ki. En doğrusunu Bilir, En iyisini Yer, En güzelini Görür, En iyisini Dinler , Neden mi ? Çünkü o HASTASI. <cengiz@cengizselcuk.com>

ARAMA YAP